Xây dựng lá chắn xanh, bảo vệ học đường không ma túy tại tỉnh Cà Mau

Tạo sức đề kháng từ môi trường học đường

Ma túy không còn là mối nguy chỉ hiện diện ở những địa bàn, môi trường phức tạp. Với nhiều hình thức tiếp cận, lôi kéo khác nhau, hiểm họa này có thể len lỏi vào đời sống thanh thiếu niên, thậm chí bắt đầu từ những tình huống tưởng chừng rất đỗi bình thường: một lời rủ rê, một cuộc tụ tập, tâm lý tò mò hoặc mong muốn chứng tỏ bản thân trước bạn bè. Khi thiếu kiến thức và bản lĩnh, một phút nông nổi có thể mở đầu cho chuỗi sai lầm, để lại hậu quả nặng nề đối với sức khỏe, tương lai, gia đình và cả cuộc đời của người trẻ.

Thông điệp ấy được thể hiện sinh động tại Phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy do Công an tỉnh Cà Mau phối hợp với Tỉnh đoàn, Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh tổ chức sáng 08/11/2026. Chương trình thu hút hơn 300 đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên tham dự. Thay vì tiếp nhận kiến thức qua những bài tuyên truyền một chiều, các em được trực tiếp theo dõi một tình huống xét xử được xây dựng từ những vấn đề gần gũi với tâm lý lứa tuổi.

Xác định phòng ngừa là giải pháp quan trọng, có ý nghĩa lâu dài trong công tác đấu tranh, phòng chống ma túy, thời gian qua, Công an tỉnh Cà Mau đã chủ động phối hợp với các sở, ngành chức năng và cơ sở giáo dục triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Nội dung tập trung vào Luật Phòng, chống ma túy, Chỉ thị số 36 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng chống và kiểm soát ma túy; đồng thời gắn với việc thực hiện các kế hoạch, chương trình phối hợp của Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Một trong những điểm đáng chú ý trong cách làm của tỉnh Cà Mau là chú trọng đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, hướng đến sự chủ động tiếp nhận và tham gia của đoàn viên, thanh thiếu niên. Trong đó, Cuộc thi “Tuổi trẻ chung tay đẩy lùi ma túy” do Công an tỉnh phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an tổ chức là một minh chứng. Với hình thức thi hấp dẫn, phù hợp lứa tuổi, cuộc thi tạo sân chơi để học sinh tìm hiểu kiến thức pháp luật, thể hiện sự sáng tạo, tinh thần trách nhiệm trước vấn nạn ma túy.

Cùng với các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, hơn 250 buổi tuyên truyền, phát tờ rơi cảnh báo phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy đã được tổ chức tại các điểm trường. Thông tin được truyền tải trực tiếp đến học sinh, sinh viên, giúp các em nâng cao cảnh giác, nhận diện những nguy cơ có thể gặp phải trong sinh hoạt, học tập và các mối quan hệ xã hội.

Đặc biệt, trước xu hướng tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng của giới trẻ, Công an tỉnh Cà Mau còn chủ động ứng dụng các nền tảng số, mạng xã hội để đổi mới phương thức tuyên truyền gần hơn với học sinh, sinh viên. Với cách thể hiện ngắn gọn, sinh động, sử dụng ngôn ngữ và tình huống phù hợp với giới trẻ, những video clip do chính cán bộ, chiến sĩ thực hiện hướng đến mục tiêu giúp học sinh, sinh viên dễ xem, dễ hiểu, dễ ghi nhớ; qua đó nâng cao khả năng nhận diện những tình huống nguy cơ, chủ động phòng tránh và kiên quyết nói không với ma túy.

Kết nối hình thành “lá chắn” vững chắc

Nếu nhà trường là môi trường trực tiếp trang bị kiến thức và định hướng lối sống cho học sinh, thì gia đình là điểm tựa đầu tiên giúp các em hình thành nhân cách, khả năng tự chủ và kỹ năng ứng xử trước những tác động tiêu cực. Công tác phòng chống ma túy học đường vì vậy không thể chỉ trông chờ vào những buổi tuyên truyền hay hoạt động riêng lẻ của ngành Công an, mà cần sự phối hợp thường xuyên, thực chất giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội.

Tại tỉnh Cà Mau, Công an các xã, phường đang phát huy vai trò nòng cốt trong phòng ngừa, kiểm soát ma túy ngay từ địa bàn cơ sở. Bên cạnh tuyên truyền tại trường học, lực lượng Công an còn “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, vận động các hộ dân ký cam kết thực hiện “Gia đình không ma túy”. Nhiều mô hình được duy trì và nhân rộng, như “Trường học không ma túy”, “Xã không ma túy”, “Quản lý người sau cai nghiện”... Mỗi mô hình có nội dung, cách thức triển khai riêng nhưng cùng hướng đến mục tiêu nâng cao ý thức cộng đồng, chủ động phát hiện nguy cơ, quản lý địa bàn và hạn chế những điều kiện phát sinh tội phạm, tệ nạn ma túy.

Ở góc độ phòng ngừa từ xa, Công an tỉnh còn phối hợp với lực lượng Quân sự, Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn tuyến biển nhằm phòng ngừa, ngăn chặn hành vi mua bán, vận chuyển ma túy xâm nhập vào địa bàn qua đường biển. Đồng thời, phối hợp với ngành Y tế xác định tình trạng nghiện, kịp thời phát hiện, đưa người nghiện vào Cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; triển khai Chương trình Methadone điều trị các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế. Công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án ma túy cũng được các cơ quan tiến hành tố tụng phối hợp đẩy nhanh, trong đó có các phiên tòa điểm, xét xử lưu động nhằm tuyên truyền, cảnh báo trong cộng đồng.

Đấu tranh với tội phạm ma túy là nhiệm vụ đòi hỏi sự quyết liệt của các lực lượng chức năng. Nhưng để ma túy không xâm nhập học đường, điều quan trọng hơn cả là xây dựng được sức đề kháng từ bên trong mỗi học sinh, mỗi gia đình và mỗi cơ sở giáo dục. Khi người trẻ biết tự bảo vệ mình, gia đình chủ động đồng hành, nhà trường làm tốt vai trò giáo dục và xã hội cùng chung tay, “lá chắn” phòng ngừa sẽ được hình thành vững chắc. Đó cũng chính là cách thiết thực để giữ gìn môi trường giáo dục an toàn, bảo vệ tương lai thế hệ trẻ và góp phần xây dựng xã hội bình yên, phát triển.