Toạ đàm chính sách: Sửa đổi bổ sung một số văn bản quy phạm pháp luật về an ninh, trật tự góp phần bảo đảm vững chắc an ninh quốc gia và kiến tạo không gian cho phát triển

 

Sáng 15/5/2026, tại Hà Nội, Văn phòng Bộ Công an chủ trì phối hợp với Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức Toạ đàm chính sách về một số văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng trong năm 2026. 

Tham dự Toạ đàm chính sách có các đồng chí: Thượng tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an; Thượng tá Phạm Việt Công, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an; Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cùng đại diện các đơn vị chức năng, cơ quan báo chí và các chuyên gia pháp luật trong lực lượng Công an nhân dân.

Đổi mới phương thức quản lý thay vì tăng mức xử phạt

Liên quan dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, Thượng tá Phạm Việt Công, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an khẳng định quan điểm xuyên suốt trong quá trình xây dựng dự thảo Nghị định theo hướng “không nâng mức phạt tiền, không nâng mức trừ điểm, không tước quyền sử dụng GPLX; đặc biệt những điều chỉnh đưa ra vừa siết chặt quản lý, vừa tránh taọ thêm áp lực về thủ tục, chi phí tuân thủ cho các doanh nghiệp.

Theo Thượng tá Phạm Việt Công, sau hơn 01 năm triển khai thực hiện Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, kết quả xử lý các hành vi vi phạm tăng cao, tai nạn giao thông đã giảm rõ rệt so với cùng kỳ (So với cùng kỳ năm 2024, giảm 5.293 vụ, giảm 708 người chết, giảm 5.257 người bị thương) cho thấy Nghị định số 168/2024/NĐ-CP đang phát huy vai trò, hiệu quả trong công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông đường bộ; chế tài xử phạt hiện hành đã bảo đảm mục tiêu phòng ngừa tai nạn giao thông, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. 

Với thực trạng tình hình trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện nay, việc tiếp tục duy trì mức xử phạt, mức trừ điểm là cần thiết nhằm duy trì tính ổn định và phòng ngừa, kiềm giảm tai nạn giao thông.

Trên cơ sở quá trình thực hiện sửa đổi, bổ sung theo chỉ đạo của các cấp, quan điểm của Bộ Công an và cơ quan chủ trì soạn thảo tham mưu cho Bộ Công an và Chính phủ là không tăng các mức phạt tiền, đồng thời cũng không tăng mức trừ điểm đối với các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, nhiều quy định mới đã thay đổi theo hướng cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính. Ví dụ như một số trường hợp sẽ không tạm giữ phương tiện hoặc không tước bằng lái trực tiếp ngay, bỏ quy định về việc taxi, xe vận tải phải lắp ghế an toàn trẻ em và các hoạt động kinh doanh vận tải… cũng như mô tả, làm rõ thêm nhiều các hành vi. 

Về chế tài xử phạt, đã đồng bộ hóa các quy định hiện nay, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý hồ sơ phương tiện cũng đã hướng đến tạo môi trường thuận lợi nhất, không có các quy định ảnh hưởng nhiều đến người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan.

Cơ quan soạn thảo Nghị định đã triển khai nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính, trong đó phần lớn quy trình thực hiện trên môi trường mạng; ứng dụng khoa học công nghệ vào thủ tục hành chính từ khâu cấp phép liên quan đến trình tự thủ tục xử phạt vi phạm, tạo điều kiện cho người dân trong quá trình thực thi và thực hiện các quyền của mình.

Thượng tá Phạm Việt Công cũng cho biết để siết chặt quản lý, đồng thời giảm áp lực thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hai dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe; dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 151/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 184/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ đã bổ sung các quy định nhằm hướng đến chuyển dịch quản lý thủ công dựa trên giấy tờ sang quản lý công nghệ dựa trên dữ liệu và chuyển đổi số toàn diện; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại trong công tác quản lý nhà nước. Trong đó, trọng tâm là xây dựng Cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Đồng thời, đối với các thủ tục hành chính quy định tại Nghị định số 151/2024/NĐ-CP, cơ quan soạn thảo đã đề xuất phân cấp thẩm quyền, cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục và cho phép sử dụng văn bản điện tử thay cho văn bản giấy khi nộp hồ sơ để giảm áp lực về thủ tục, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. 

Điển hình, các thủ tục liên quan đăng ký phương tiện, đăng kiểm, cấp đổi Giấy phép lái xe hiện cơ bản đã thực hiện trên môi trường mạng và tích hợp với định danh điện tử. Người dân sau khi hoàn thành kỳ thi sát hạch lái xe đạt yêu cầu có thể được cấp Giấy phép lái xe điện tử ngay trên hệ thống để sử dụng khi tham gia giao thông mà không phải chờ cấp Giấy phép lái xe truyền thống.

Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục, hai dự thảo Nghị định cũng tăng cường quản lý đối với hoạt động kinh doanh vận tải, nhất là đối với phương tiện vận tải có nguy cơ cao gây tai nạn giao thông. Các nội dung sửa đổi tập trung nâng cao trách nhiệm của người điều khiển phương tiện, chủ phương tiện và đơn vị kinh doanh vận tải trong quản lý lái xe, phương tiện và thời gian hoạt động nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Hoàn thiện pháp luật an ninh mạng theo hướng vừa quản lý chặt, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Liên quan nội dung có nhiều ý kiến quan tâm đến việc cần cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp công nghệ phát triển, đổi mới sáng tạo. Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước trên lĩnh vực này, đồng chí Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an thông tin tại Tọa đàm chính sách về hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng có ý nghĩa như thế nào trong việc đồng thời vừa đảm bảo vững chắc an ninh quốc gia, vừa kiến tạo không gian phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, hiện có nhiều tổ chức, doanh nghiệp có năng lực cung cấp sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực đặc thù vì các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng có khả năng can thiệp trực tiếp vào hệ thống thông tin, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các công cụ bảo vệ hệ thống có thể bị lợi dụng để gây mất an ninh mạng.

Do đó, việc quy định điều kiện kinh doanh và cấp phép đối với hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng là cần thiết nhằm bảo đảm lựa chọn đúng các tổ chức có đủ năng lực, uy tín; đồng thời góp phần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng an toàn, tin cậy.

Tuy nhiên, đại diện Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cũng nhấn mạnh quan điểm là cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo đó, cơ quan soạn thảo đã rà soát, cắt giảm nhiều thành phần hồ sơ, thủ tục. 

Chính sách hình sự không chỉ để xử lý tội phạm mà còn “kiến tạo phát triển” 

Tại Toạ đàm chính sách, liên quan Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Thượng tá Ngô Đức Thắng cho biết dự án Bộ luật đã đề xuất 07 nhóm chính sách lớn nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành pháp luật hình sự, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới. 

Theo Thượng tá Ngô Đức Thắng, tác động của 07 nhóm chính sách đối với sự phát triển đất nước nói chung và công tác phòng, chống tội phạm nói riêng cũng như đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế khái quát như sau:

Thứ nhất, đối với phát triển kinh tế - xã hội, các chính sách này góp phần tạo môi trường pháp lý ổn định, an toàn, minh bạch cho người dân, doanh nghiệp và các chủ thể đổi mới sáng tạo. Việc hoàn thiện quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt có ý nghĩa bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung; đồng thời khuyến khích người phạm tội hợp tác, khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại, thu hồi tài sản cho Nhà nước, tổ chức, cá nhân. Chính sách hình sự vì vậy không chỉ là công cụ trừng trị, mà còn là công cụ kiến tạo phát triển, khơi thông nguồn lực xã hội và củng cố niềm tin vào sự công khai, minh bạch của pháp luật. 

Thứ hai, đối với bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phòng, chống tội phạm, 07 chính sách tạo cơ sở để khắc phục những khoảng trống pháp lý trước sự xuất hiện của các loại tội phạm mới, nhất là trong lĩnh vực công nghệ cao, xâm phạm dữ liệu, không gian mạng, môi trường, tài chính, tiền tệ. Khi các quy định về tội phạm, hình phạt, tình tiết định tội, định khung được hoàn thiện theo hướng rõ ràng, chặt chẽ, dễ áp dụng, thì hiệu quả phát hiện, xử lý, răn đe và phòng ngừa tội phạm sẽ được nâng lên; đồng thời hạn chế tình trạng bỏ lọt tội phạm hoặc xử lý không thống nhất giữa các địa phương, các cơ quan tiến hành tố tụng. 

Thứ ba, đối với bảo vệ quyền con người, quyền công dân, các chính sách thể hiện rõ tư tưởng kết hợp giữa nghiêm trị và khoan hồng, giữa răn đe và giáo dục, giữa bảo vệ lợi ích chung và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Hoàn thiện chính sách hình phạt không chỉ nhằm tăng tính nghiêm minh đối với hành vi nguy hiểm, mà còn mở rộng khả năng áp dụng các biện pháp nhân đạo, phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và nhân thân người phạm tội. Đây là yêu cầu quan trọng để pháp luật hình sự không bị tuyệt đối hóa như công cụ trừng phạt, mà trở thành công cụ quản trị xã hội văn minh, công bằng và có tính phục hồi.

Thứ tư, đối với hội nhập quốc tế, việc bổ sung tội danh mới, hành vi mới và hoàn thiện các quy định của BLHS còn nhằm nội luật hóa các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế, khuyến nghị của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên, qua đó bảo đảm tính tương thích và hội nhập của pháp luật hình sự Việt Nam. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, rửa tiền, khủng bố, tham nhũng, môi trường ngày càng có tính liên quốc gia, đòi hỏi Việt Nam phải có cơ sở pháp lý đủ mạnh để hợp tác quốc tế về dẫn độ, tương trợ tư pháp hình sự, thu hồi tài sản và phối hợp điều tra, xử lý tội phạm. 

Thứ năm, về phương diện xây dựng Nhà nước pháp quyền, khi Bộ luật Hình sự được quy định rõ ràng, mạch lạc, dễ hiểu, dễ áp dụng, pháp luật sẽ hạn chế tùy nghi trong áp dụng, nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, đồng thời củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng quốc tế vào hệ thống tư pháp hình sự Việt Nam.