Quyết tâm bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản

Để lập lại kỷ cương, các cơ quan pháp luật đã xử lý nghiêm minh các trưởng hợp vi phạm, tạo sức răn đe. Vào cuối tháng 3/2026 vừa qua, Tòa án nhân dân khu vực 3, tỉnh Đồng Tháp tuyên phạt bị cáo Trần Quang Thái, cư trú xã Bình Ninh, 9 tháng tù giam về tội "Hủy hoại nguồn lợi thủy sản" do cố ý tái phạm sử dụng công cụ kích điện đánh bắt trái phép.

Không chỉ hủy hoại môi trường, kích điện còn là “sát thủ” nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người. 01 thanh niên ngụ xã Tân Long mang bộ kích điện tự chế ra mương nước phía sau nhà để xiệt cá rồi vĩnh viễn không trở về, để lại nỗi đau tột cùng cho gia đình vào đầu tháng 5/2026. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 02 vụ làm 02 người tử vong do sử dụng kích điện đánh bắt thủy sản.

Cùng với đó, nạn săn bắt, nuôi nhốt, mua bán trái phép động vật rừng, chim hoang dã và chim di cư trên không gian mạng và tại các địa phương cũng diễn biến phức tạp. Nhiều người vì thiếu hiểu biết hoặc vì cuộc sống mưu sinh đã vi phạm pháp luật. Như trường hợp anh Lê Văn Thông ở xã Tân Nhuận Đông nuôi nhốt 33 cá thể chim cuốc, bà Phạm Thị Ánh ở xã Tân Hộ Cơ buôn bán trái phép chim hoang dã. Hay trường hợp 01 nam thanh niên ngụ Ấp 5, xã Bình Hàng Trung tái phạm hành vi quảng cáo kinh doanh động vật rừng trái phép trên mạng xã hội vào ngày 27/8/2026 dù trước đó vào tháng 06/2026 đã bị Công an xã Bình Hàng Trung nhắc nhở, lập biên bản cam kết.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an tỉnh, lực lượng Công an toàn tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mạnh mẽ. Từ tháng 12/2025 đến nay, lực lượng Cảnh sát kinh tế phối hợp cùng Công an các xã, phường đã phát hiện, xử lý 214 vụ với 201 đối tượng vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học (khởi tố 02 vụ/02 bị can, xử phạt hành chính gần 200 trường hợp với số tiền trên 800 triệu đồng).

Điển hình vào ngày 15/9/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự đối với Nguyễn Tấn Phong (sinh năm 1994, ngụ ấp Định Mỹ, xã Phong Hòa) về hành vi hủy hoại nguồn lợi thủy sản. Trước đó, vào tối 03/9/2026, Phong bị lực lượng chức năng bắt quả tang đang điều khiển vỏ lãi gắn thiết bị kích điện khai thác thủy sản trái phép, thu giữ khoảng 02kg tôm, cá.

Dù số lượng tang vật không lớn, nhưng do Phong đã có 01 tiền sự vào tháng 02/2026 về hành vi tương tự, việc tiếp tục tái phạm lần này đã cấu thành tội phạm hình sự và bị cơ quan điều tra quyết định khởi tố hình sự. Biện pháp xử lý kiên quyết này là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ: Mọi hành vi tái phạm khai thác tận diệt bằng kích điện đều sẽ bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật thay vì chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính, qua đó răn đe và ngăn chặn triệt để tình trạng hủy hoại nguồn lợi thủy sản tại địa phương.

Song song với các biện pháp cứng rắn, Công an tỉnh Đồng Tháp còn đẩy mạnh công tác vận động quần chúng bằng nhiều mô hình thiết thực, trong đó nổi bật là phong trào phát động người dân tự nguyện giao nộp công cụ kích điện để nhận quà hỗ trợ. Nhờ cách làm linh hoạt, nghĩa tình và kiên trì bám cơ sở, đã có rất nhiều người dân tự nguyện mang các bộ kích điện đến giao nộp cho cơ quan Công an, cam kết từ bỏ nghề đánh bắt tận diệt.

Trao đổi về định hướng sắp tới, Thượng tá Dương Thanh Phong – Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh: "Trong thời gian tới, lực lượng Cảnh sát kinh tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng và Công an các địa phương đẩy mạnh công tác nắm tình hình, tuần tra khép kín địa bàn; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về khai thác thủy sản tận diệt, cũng như hoạt động mua bán, quảng cáo trái phép động vật hoang dã trên không gian mạng.

Đồng thời, tuyệt đối không sử dụng xung kích điện đánh bắt thủy sản; không săn bắt, mua bán hay tiêu thụ động vật hoang dã và chim di cư. Khi thực hiện các nghi thức phóng sinh, bà con cần làm đúng cách, tuyệt đối không phóng sinh tự phát các loài ngoại lai xâm hại mà phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn và tổ chức tôn giáo để bảo vệ cân bằng hệ sinh thái”

 Ông Đoàn Văn Nhanh - Phó Giám đốc Trung tâm bảo tồn và hợp tác quốc tế Vườn quốc gia Tràm Chim chia sẻ: "Ở Vườn quốc gia Tràm Chim có nhiều kiểu hệ sinh thái, và mỗi hệ sinh thái đại diện cho một loài đặc trưng. Khi một loài bị suy giảm, các loài khác sẽ lấn chiếm, dẫn đến mất cân bằng hệ sinh thái, mất cân bằng về số loài và đặc biệt là đứt gãy chuỗi thức ăn. Do đó, việc đánh bắt các loài động vật hoang dã hiện nay ảnh hưởng rất lớn đến công tác bảo vệ hệ sinh thái và tính đa dạng sinh học."

Bên cạnh sự nghiêm minh của pháp luật, phong trào bảo vệ thiên nhiên đang lan tỏa mạnh mẽ nhờ ý thức tự nguyện của người dân. Điển hình vào ngày 13/9/2026, anh Lưu Minh Nhựt (ngụ xã Hòa Long) đã chủ động bàn giao hai cá thể rái cá quý hiếm bắt được khi đi ruộng cho lực lượng chức năng để đưa về cơ sở chăm sóc, bảo tồn an toàn.

Song song đó, các tổ chức tôn giáo cũng tích cực đồng hành định hướng hoạt động phóng sinh đúng cách để bảo vệ môi trường sinh thái. Đại đức Thích Huệ Pháp - Phó Trưởng Ban kiêm Chánh Thư ký Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Đồng Tháp bộc bạch: "Theo tinh thần của nhà Phật, phóng sinh xuất phát từ tâm từ bi đối với muôn loài, bởi con người tham sống sợ chết thì con vật cũng vậy. Khi lòng từ bi được thể hiện đúng cách, nó sẽ mang lại lợi ích lớn trong việc bảo vệ môi trường và giữ gìn cân bằng sinh thái. Phóng sinh phải thực hiện hiệu quả, không làm một cách tự phát mà cần có sự phối hợp với các cơ quan chuyên môn để được hỗ trợ."

 Ý thức chấp hành từ mỗi người dân trong các Tổ tự quản tiếp tục củng cố thế trận lòng dân vững chắc. Ông Nguyễn Thanh Bình (người dân xã Tân Long) cho biết: "Qua các buổi sinh hoạt Tổ tự quản, Công an đã thường xuyên tuyên truyền, vận động nên người dân chúng tôi đã hiểu rõ tác hại nguy hiểm của việc dùng điện lội đồng đánh bắt cá có thể tước đoạt tính mạng con người. Bà con nên chấp hành tốt chủ trương của chính quyền và Công an địa phương, tuyệt đối không sử dụng xung kích điện."

 Bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản là hành trình gìn giữ tương lai bền vững. Với sự chỉ đạo quyết liệt của lực lượng Công an, sự vào cuộc của các ban, ngành và toàn xã hội, Đồng Tháp đang tạo ra những chuyển biến thiết thực, giữ gìn môi trường sinh thái xanh – sạch – đẹp cho sự phát triển của địa phương.