Cảnh giác với thủ đoạn lợi dụng mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, doanh nghiệp và hộ kinh doanh ngày càng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản trị, giao dịch và thanh toán điện tử. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực đang bị các đối tượng phạm tội lợi dụng để thực hiện các hành vi mua bán dữ liệu, thuê đứng tên doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền và nhiều loại tội phạm khác trên không gian mạng.

Thời gian qua, qua công tác nắm tình hình và triển khai các biện pháp nghiệp vụ, Công an tỉnh Hưng Yên đã phát hiện, đấu tranh với một nhóm đối tượng sử dụng mạng xã hội để quảng cáo mua bán thông tin tài khoản ngân hàng, giao dịch thông qua các nền tảng liên lạc trực tuyến. Kết quả điều tra xác định, các đối tượng đã lợi dụng việc thành lập các “công ty ma”, thuê hoặc lôi kéo người khác đứng tên doanh nghiệp để mở hàng loạt tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, sau đó chuyển giao quyền quản lý và sử dụng cho các đối tượng khác nhằm phục vụ hoạt động vi phạm pháp luật như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, đánh bạc… Đáng chú ý, các đối tượng chủ yếu nhắm đến thanh niên trẻ tuổi, thiếu hiểu biết pháp luật, dụ dỗ sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng đổi lấy tiền công. Sau khi hoàn tất thủ tục, các đối tượng thu giữ toàn bộ thông tin đăng nhập, phương thức xác thực giao dịch để kiểm soát và sử dụng tài khoản.

Bước đầu xác định nhóm đối tượng đã mở hơn 100 tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, thu lợi bất chính gần 500 triệu đồng. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố các bị can về hành vi “Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” theo quy định tại Điều 291 Bộ luật Hình sự.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần lưu ý những quy định pháp luật nào?

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tài khoản thanh toán, dữ liệu tài khoản ngân hàng, thông tin định danh của doanh nghiệp và thông tin phục vụ giao dịch điện tử phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, đúng chủ thể và bảo đảm an toàn.

Hành vi thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán hoặc công khai trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng có thể bị xử lý hình sự theo Điều 291 Bộ luật Hình sự. Trường hợp sử dụng doanh nghiệp hoặc tài khoản ngân hàng để che giấu nguồn gốc tài sản bất hợp pháp, thực hiện giao dịch cho tổ chức, cá nhân phạm tội hoặc phục vụ các hành vi lừa đảo, đánh bạc… người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi liên quan theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, việc thành lập doanh nghiệp không nhằm mục đích hoạt động kinh doanh thực chất, cho thuê, cho mượn tư cách pháp nhân, chuyển giao quyền quản lý tài khoản doanh nghiệp hoặc cung cấp thông tin xác thực giao dịch cho người khác sử dụng đều tiềm ẩn nguy cơ phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật cần trực tiếp quản lý việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán; quản lý chặt chẽ chữ ký số, thư điện tử, thiết bị xác thực giao dịch; không giao khoán hoặc chuyển quyền kiểm soát tài khoản cho tổ chức, cá nhân không có thẩm quyền.

Khuyến nghị của lực lượng Công an đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Để chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật, bảo vệ hoạt động sản xuất, kinh doanh an toàn trên môi trường số, lực lượng Công an khuyến nghị:

1. Tuyệt đối không cho thuê, cho mượn, mua bán giấy tờ cá nhân, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông tin pháp nhân hoặc tài khoản ngân hàng dưới mọi hình thức;

2. Không đứng tên thành lập doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng theo đề nghị của người khác khi không trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động;

3. Không bàn giao sim điện thoại, email, mã OTP, chữ ký số, thông tin đăng nhập tài khoản cho bất kỳ cá nhân nào;

4. Chủ động rà soát, kiểm tra định kỳ hoạt động tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, nhật ký giao dịch điện tử và phân quyền truy cập hệ thống;

5. Tăng cường tuyên truyền nội bộ, nâng cao nhận thức pháp luật cho người lao động, đặc biệt là lao động trẻ về các thủ đoạn tuyển dụng trá hình, “việc nhẹ lương cao”, mở tài khoản nhận hoa hồng;

6. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến việc sử dụng trái phép thông tin doanh nghiệp hoặc tài khoản thanh toán cần kịp thời thông báo cho ngân hàng và cơ quan Công an nơi gần nhất.

Phát triển kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế đất nước; tuy nhiên, quá trình phát triển cần gắn với yêu cầu thượng tôn pháp luật, bảo đảm an ninh mạng và chủ động phòng ngừa tội phạm công nghệ cao. Mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nâng cao ý thức tự bảo vệ, tuân thủ nghiêm quy định pháp luật để cùng xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, minh bạch và phát triển bền vững.